Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên ít đột phá nhất lịch sử

“Thế giới đang chuyển động nhanh hơn trước kia. Mọi thứ bị phá vỡ, bao gồm cả thứ mà bạn đang làm. Bạn phải chuẩn bị để bỏ lại những thứ khác đằng sau. Vì thế bạn phải sẵn sàng để luôn vận động. Nếu bạn dừng lại, chỉ một giây thôi, bạn sẽ chết”.

Đó là các ngôn từ thường có trên các bài diễn thuyết thời đại này. Tuy nhiên, có thực sự là chúng ta đang sống trong một thời kỳ như vậy hay không?

Bà của tôi sinh ra ở Belfast năm 1900. Những con ngựa kéo xe hàng chạy lộc cộc trên con đường đầy sỏi thời đó. Tuổi thọ đáng ao ước thời đó là 57 tuổi, nước Anh là siêu cường với sức mạnh hải quân gần như vô địch và ngôi nhà của bà tôi tràn ngập khí đốt cùng nến. Nhưng khi bà 20 tuổi, xe hơi nổ ầm ĩ và chạm ầm ầm trên đường và mọi ngườibắt đầu thích các bóng đèn điện tử, các thứ quần áo phụ nữ tân kỳ và nhạc jazz. Nước Nga làm chấn động khi chuyển đổi qua một hình thức chính quyền mới, máy bay đã có thể bay qua Đại Tây Dương và nhiều họ hàng cuả bà tôi mất trong Thế chiến thứ Nhất.

Con trai của tôi sinh ra năm 1999. Và những gì mà nó đã và sẽ nhận được trong 20 năm là gì? Web 2.0? Twitter? Smartphone? Bà tôi đã không thể sống tới thế kỷ 21. Nhưng nếu bà ấy sống tới nay, tôi không chắc là bà ấy sẽ cảm thấy ấn tượng với những sự thay đổi trong 20 năm qua.

Smartphone thực sự không đem lại sự đột phá như chúng ta tưởng.

Thực ra không phải bởi do tôi và bà tôi đa nghi. Founder Fund là một trong những quỹ đầu tư mạo hiểm ở Silicon Valley. Họ đầu tư lượng lớn tiền vào nhân vật như Peter Thiel và Elon Musk từ Paypal, Reid Hoffman của Linkedin và những người khác. Tuyên ngôn của quỹ này khi bắt đầu là “Chúng tôi muốn những chiếc xe bay. Chúng tôi có 140 ký tự”. 

Còn các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) trong năm 1970? Họ góp tiền vào Microsoft, Apple và Genentech. Và giờ đây, họ than thở “Các VC đã có thể tạo ra tương lai, và thay vì trở thành người đầu tư vào các tính năng và widget. Sự không phù hợp, ở đây là do sự khác biệt giữa đầu tư vào Pong và Concorde (Pong: một trong những thế hệ máy chơi game thùng đầu tiên, Concorde: Thế hệ máy bay siêu thanh thành công nhất lịch sử) hay Intel và Pets.com (Intel: Hãng chip PC số một thế giới, Pets.com: Trang web dành cho thú cưng)”. Vì thế có rất nhiều thứ mới mẻ được phát triển. Rất nhiều sự ồn ào cùng với nhiều thứ bình thường.

Dĩ nhiên, vẫn có những lực lượng đột phá trên thế giới, chỉ vì bởi họ đã từng xuất hiện từ trước. Nhưng họ thực sự đang yếu hơn bao giờ hết. Chúng ta đang sống cùng những quả bom kinh tế và sự phá sản, sự nổi dậy, sự tàn phá tự nhiên và cuộc “xâm lăng” của robot. Nhưng những thứ này đang phẳng lặng hơn bao giờ hết. Nền kinh tế hiếm khi có thể đoán trước, chúng ta tiết kiệm và sẽ tiếp tục tiết kiệm cho tới cuối thập kỷ này. Các cuộc chiến và các cái chết do bạo lực xuất hiện hàng ngày trên thời sự. Nhưng vào năm trước, nhà khoa học Stephen Pinker đã chỉ ra rằng số lượng người chết vì những nguyên nhân do chính con người gây ra đang ở mức thấp nhất trong lịch sử.

Một số thay đổi được tạo ra do các ý tưởng vĩ đại đã cải tiến cuộc sống của chúng ta. Hãy nghĩ lại thập niên sau thế chiến thứ 2, và bạn sẽ thấy những quảng cáo về các máy bay có thể đi giữa các đại lục (với tốc độ tương đương ngày nay). Bạn cũng có một cuộc cách mạng xanh để nuôi sống dân số khổng lồ trên thế giới. Sự thay đổi đời sống to lớn diễn ra ở thập niên 1960 là sau 35 năm từ chuyến bay thương mại đầu tiên, con người có thể đi dạo trên Mặt Trăng. Vào thập kỷ 1970 văn hóa tiêu thụ của phương Tây trải qua sự suy giảm và một vài chàng trai ra mắt các sản phẩm như Apple I.

Apple I.

Ngày nay chúng ta có gì nếu so với thời xưa? Vâng, thời đại điện tử không thay đổi nhiều lắm đời sống. Năm trước 24% dân số của Mogadishu (thủ đô Somali) lên Facebook mỗi tuần. Sự lên ngôi của internet, mạng xã hội và sự giảm giá thiết bị di động đang thay đổi cuộc sống của chúng ta. Nhưng dù những chiếc Galaxy của Samsung và internet làm mờ trí óc của chúng ta, thì chúng chỉ thực sự là những thay đổi nhỏ mà thôi.

Luôn luôn có những lực lượng đáng lo ngại trên thế giới, từ thời kỳ đồ đồng tới nay. Nhưng tại sao chúng ta lại trượt khỏi “thời đại thay đổi đơn nhất” những đồ không cần thiết. Tôi cho rằng đó là một vài thứ ở thời đại của chúng ta khiến cho mọi thứ trở nên bị xung đột. Và đó là sự gia tốc cần thiết cho những lời hứa của sự thay đổi.

Nhiều thứ khiến chúng ta tốn nhiều thời gian để tưởng tượng về đang rơi vào trạng thái “RSN – Real Soon Now” (Không biết bao giờ mới có), thế giới công nghệ cũng giống như vậy. Các trang web đang phá hủy TV nhưng lượng người xem TV vẫn giữ vững. Mạng xã hội tiếp tục thay đổi bộ mặt của marketing đại chúng nhưng sau khi Facebook ra mắt 8 năm, chưa ai có thể chỉ ra là bằng cách nào.

Bình thường khi một nhà tư vấn, phóng viên hay những người dự tiệc ở “Thời đại của sự đột phá” bắt đầu nói về những sự theo dõi của họ với những thứ RSN với các cụm từ: Sắp có tất cả thứ mới mẻ tới! Hãy sẵn sàng! Đọc nó ngay bây giờ! Thuê tôi nhanh lên! 

Dù đã 20 năm chuẩn bị cuộc Đại Đột Phá ở cuộc cách mạng công nghiệp hay sự điện khí hóa ở các thành phố, tôi đang bắt đầu hỏi khi nào thì nó diễn ra. Tôi đang bắt đầu nghĩ về một cuộc trò chuyện mở.

Và dưới đây là suy nghĩ của tôi: “Thế giới không chuyển động nhanh hơn so với thập kỷ trước. Nó đang di chuyển chậm hơn so với ngày xưa. Chúng ta không ở trong một cuộc cách mạng đổi mới lớn nhất trên lịch sử. Chúng ta có thể là thế hệ bình thường nhất, buồn chán nhất. Nhưng như thế là không đủ tốt. Giờ là thời gian để tăng tốc”.

 Tham khảo: Wired