Tiền = hạnh phúc ?

Một cuộc điều tra tại nước Anh cho thấy, chỉ số hạnh phúc hay thỏa mãn với cuộc sống vẫn giữ nguyên từ thập niên 1950 đến nay, cho dù thu nhập của người dân tính theo đầu người đã tăng gấp 3 lần so với thời điểm đó. Vì thế Liên hiệp quốc và các công ty đa quốc gia ngày càng chú trọng hơn tới việc đánh giá và so sánh mức độ hạnh phúc của người dân các nước.

Cuộc thăm dò tại nước Anh còn cho thấy 81% dân chúng cho rằng, Chính phủ nên tập trung làm sao giúp người dân cảm thấy hạnh phúc hơn chứ không phải là giàu hơn. Bởi vì, những nước mà người dân cảm thấy hạnh phúc thường có năng suất lao động cao hơn, trình trạng sức khỏe tốt hơn và nhìn chung mọi người sáng tạo hơn, tuổi thọ trung bình cũng cao hơn. Trong khi đó ngay ở những nước giàu có vào loại nhất thế giới, những cuộc thăm dò cho thấy người dân vẫn không hài lòng với cuộc sống của mình, thậm chí còn cảm thấy khổ hơn trước.

Khi thu nhập bình quân vượt quá 15 ngàn USD/năm, vẫn không khiến cho người ta cảm thấy sung sướng hơn. Các nghiên cứu về hạnh phúc cho thấy, một khi những nhu cầu cơ bản như ăn, ở, đi lại thỏa mãn thì số của cải dư thừa ra chẳng đem lại cho con người thêm bao nhiêu niềm vui.

Yomuri Shimbun người Nhật lại chia những cặp vợ chồng trong độ tuổi từ 30 - 40 làm 3 nhóm để nghiên cứu: Nhóm một có thu nhập từ 3 triệu yên trở xuống (khoảng 28.000 USD/năm), nhóm hai từ 5 - 6 triệu yên (khoảng 47.000 USD/năm), nhóm ba từ 8 - 10 triệu yên (khoảng 74.000 USD/năm). Với câu hỏi “Bạn có yêu người bạn đời của mình không?” và ông nhận thấy 48,45% nhóm có thu nhập thấp trả lời là “có”, trong khi nhóm thu nhập cao chỉ có 33,35% trả lời như vậy.

Cũng theo khảo sát trên, các cặp thu nhập thấp hơn nhau thường xuyên hơn và chăm chỉ “yêu nhau” hơn so với những cặp có thu nhập cao. Những nghiên cứu này khiến Chính phủ các nước phát triển buộc phải cân nhắc mục tiêu hàng đầu của họ, là làm cho người dân giàu hơn hay làm cho họ cảm thấy hạnh phúc hơn? Tuy nhiên, cũng phải cân bằng hai mục tiêu này, vì chuyện làm tăng cảm giác hạnh phúc, tức là bằng lòng với thực tại có thể dẫn tới việc người dân sẽ không đạt được mức độ giàu mà họ từng có và câu hỏi đặt ra là liệu họ có hài lòng với chuyện đó không?

Vậy nguyên nhân nào khiến con người giàu hơn, nhưng lại không cảm thấy hạnh phúc hơn? Các nhà nghiên cứu hành vi con người cho rằng, chính vì người ta thường hay so sánh mình với người giàu hơn mình về vật chất. Từ đó, Timothy Sharp rút ra lời khuyên là: “Nếu bạn muốn hạnh phúc, bạn chỉ cần làm một điều đơn giản là hãy so sánh bản thân mình với người nghèo hơn bạn, đi xe xấu hay ở nhà nhỏ hơn.Tiếc rằng trong thực tế, đa số mọi người thường làm ngược lại và đây chính là một trong những nguyên nhân khiến họ cảm thấy thất vọng, ghen ghét và lo lắng, khó có thể hạnh phúc”.

Phải chăng cơ chế kinh tế thị trường đang kéo theo nhiều thay đổi mà có khi chúng ta không ngờ tới, trong đó có cả cách nhìn nhận về đồng tiền trong hạnh phúc lứa đôi. Không ít người trẻ tuổi, khi kết hôn thường hướng vào những con nhà giàu có. Thực ra, con nhà giàu hay ỷ vào sức mạnh của đồng tiền khi mà đồng tiền trong tay họ đã chứng tỏ sức mạnh của nó. Họ muốn gì được nấy, từ cao lương mỹ vị đến gái đẹp có tiền đều mua được nên ngay cả việc tìm người yêu hay lấy vợ họ cũng đều muốn dùng những thứ “hàng xịn” mặc dù bản thân mình chẳng đẹp đẽ, tài cán gì ngoài cái tài tiêu tiền của cha mẹ.

Trong những chốn ăn chơi ở các thành phố lớn hiện nay, nơi nào chẳng có những “công tử, tiểu thư” tiêu tiền như đốt giấy, trong khi bản thân không làm gì ra tiền. Họ ném tiền vào những cơn thác loạn, vì tưởng rằng như thế mới hơn người.

Có những gia đình mới giàu lên một cách khó hiểu, coi đám cưới con như một dịp để phô trương cho thiên hạ biết mình giàu tới cỡ nào. Họ vung tiền đặt tiệc ở khách sạn đắt nhất, với giá mỗi suất ăn bằng cả tháng lương người lao động. Con trai họ cũng có thể nhờ đồng tiền dán lên người đủ các loại “nhãn mác” để vênh vang khoe mẽ nhưng thực chất chỉ là kẻ bất tài, sống hoàn toàn dựa dẫm vào cha mẹ.

Tuy thế, vẫn có những cô gái sẵn sàng lao vào những nhà giàu bằng mọi giá để làm dâu. Họ tưởng là “chuột sa chĩnh gạo”, họ muốn đi tới giàu có bằng con đường tắt mà không phải lao động vất vả bằng mồ hôi nước mắt của mình, để cuối cùng mới nhận ra cái hạnh phúc mà họ mơ ước chỉ là hoang tưởng. Thật ra, sự giàu có có thể giống nhau nhưng con đường đi đến nó lại rất khác nhau. Có người giàu lên bằng tài năng trí tuệ của họ, có người giàu có do may mắn, cũng có người giàu bằng cách làm ăn phi pháp. Nhưng nếu để ý quan sát chúng ta sẽ thấy, họ vẫn khác nhau và biểu hiện rõ nhất ở cách sử dụng đồng tiền.

Có triết gia cho rằng, cứ xem cách tiêu tiền của một người giàu có thể biết họ kiếm tiền như thế nào? Không có ai đổ mồ hôi sôi nước mắt kiếm ra đồng tiền, rồi lại đem tiêu phung phí như đốt tiền đi. Họ cũng quá biết nếu đem số tài sản đó giao lại cho con mà không dạy nó cách làm ra tiền, thì bao nhiêu cũng sẽ bay hết. Bởi vậy có những gia đình tuy giàu có nhưng con cái họ vẫn được giáo dục chu đáo và trở thành những thanh niên tốt. Làm dâu những nhà đó đừng ảo tưởng rằng sẵn tiền đấy cứ thế mà tiêu.

Báo chí đưa tin, ở Mỹ có nhà tỷ phú tuy chỉ có một cậu con trai duy nhất nhưng vẫn cho con nội trú trong trường đại học với mức sinh hoạt 600 USD/tháng. Bởi vì ông ta quan niệm, chỉ có như thế người con mới biết giá trị đồng tiền trước khi dạy con quản lý cái tài sản khổng lồ mà ông sẽ giao lại. Mới biết làm dâu nhà giàu có hạnh phúc hay không đừng tối mắt vì cái tài sản mà họ có, nên biết rõ hơn về nguồn gốc và cách sử dụng nó, bởi hạnh phúc không bao giờ phụ thuộc vào tài sản mà chính ở giá trị đích thực người bạn đời tương lai của mình.